 |
 |
|
|
Fotoreportaż z przekazania
Radiostacji Błyskawica Prezydentowi Warszawy - kliknij. Radiostacja " Błyskawica" Tekst - Adam Nogaj SP5EPP Jedna z trzech fonicznych radiostacji - nadajników - czynnych w czasie Powstania Warszawskiego. Zbudowana została w 1943 r w Częstochowie przez krótkofalowca Antoniego Zębika ps. "Biegły" - przedwojenny znak SP 1 ZA obecny SP 7 LA - mieszkającego obecnie w Radomsku. Pomagał mu, szczególnie w pracach mechanicznych Bolesław Drożdż. Kierunkowym z ramienia AK był kolega pana Antoniego por. inż. Jan Brodziak, "Adler", który zadanie takie otrzymał od zastępcy dowódcy Wojsk Łączności mjr. Józefa Srebrzyńskiego, ps."Józef". Radiostacja została przetransportowana do Warszawy przez Stefana Chojnackiego i dostarczona na ul. Mazowiecką 10. On jednak 1 sierpnia zginął, a na znajdująca się pod warsztatem radiostację spadł cieknący z dachu deszcz, wskutek czego została ona zamoczona i uszkodzona. Po jej odnalezieniu została przetransportowana w inne miejsce, gdzie zajęto się jej osuszaniem. Pierwotnie planowano, że radiostacja rozpocznie pracę 1 sierpnia. Niestety, próba uruchomienia radiostacji zakończyła się niepowodzeniem. Radiostacja była zawilgocona, a niektóre elementy wręcz uległy uszkodzeniu. Podjęte starania w celu jej uruchomienia po tygodniu zakończyły się sukcesem. W tym czasie brakujące podzespoły zabrano ze zdobytej radiostacji niemieckiej. W innych miejscach znaleziono akumulatory i przetwornice. 8 sierpnia z budynku PKO przy ul Jasnej 9 rozpoczęto próbne nadawanie programu. Wieczorem BBC potwierdziła z Londynu dobrą słyszalność. Radiostacja z tej lokalizacji pracowała do 25 sierpnia. Następnie została ona przeniesiona do budynku ówczesnej i dzisiejszej "Adrii", przy ul. Moniuszki 10, skąd nadawała do 4 września. Następnie na krótko trafiła do budynku dawnej ambasady ZSRR przy ul Poznańskiej 15, a stamtąd na dłużej do budynku Biblioteki Publicznej, przy ul. Koszykowej 26. Radiostacja rozpoczęła pracę od 8 sierpnia 1944 r., czyli ponad tydzień po wybuchu powstania warszawskiego do 2 października 1944 r., czyli do dnia kapitulacji Warszawy. Kierownikiem programowym "Błyskawicy" był Stanisław Zadrożny "Pawlicz". Jego zastępczynią Zofia Rutkowska "Ewa". Spikerami "Błyskawicy" byli; Zbigniew Swiętochowski, ps. Krzysztof, Stefan Sojecki oraz znany z "Kabaretu starszych panów", zmarły przed kilkoma tygodniami Jeremi Przybora. Sygnałem wywoławczym była melodia "Warszawianki", którą obecnie usłyszeć możemy na defiladach wojskowych. Adam DRZEWOSKI ps. "Benon", w okresie Powstania Warszawskiego "Philips". Harcerz Szarych Szeregów oraz żołnierz Grup Szturmowych, a następnie grupy łączności, w komórce wywiadu "Agaton" Armii Krajowej. Studiował w Państwowej Szkole Elektrycznej. Do konspiracji trafił z Szarych Szeregów w 1943 r. Najpierw samodzielnie, a następnie wraz z utworzonym przez siebie zespołem zbudował pracownię radio dla potrzeb wywiadu. Był podwładnym legendarnego "Agatona"- Stanisława Jankowskiego - "Cichociemnego" , oficera wywiadu i legalizacji Armii Krajowej, powojennego architekta, autora wspaniałej i jakże pięknie napisanej książki " Z fałszywym ausweisem w prawdziwej Warszawie". W oparciu o części podbierane z Philipsa pan Adam, zbudował sześć odbiorników radiowych, które wykorzystywane były przez wywiad. W maju 1944 r. rozpoczął montaż stacji nadawczo - odbiorczej. Testy radiostacji prowadzono transmitując muzykę niemieckiego pianisty Petera Kreudera, z specjalnie wykonaną rysą, w wyniku czego płyta w pewnym miejscu przeskakiwała. Dla wtajemniczonych był to sygnał charakterystyczny, świadczący o tym, że słuchają "swojej" radiostacji. Podczas przenoszenia radiostacji w 27 lipca, niemal w przeddzień powstania, trójka konspiratorów z "Benonem" na czele wdała się w walkę na Pradze, w wyniku której jeden z żołnierzy został ciężko rany. Radiostacja trafiła jednak tam gdzie miała dotrzeć, czyli do konspiracyjnego lokalu na ul. Brzeskiej 5. Tuż przed powstaniem pan Adam uruchomił radziecką radiostację w lokalu konspiracyjnym na ul. Królewskiej 16. Nie udało się jednak w dniu wybuchu powstania uruchomić zbudowanej przez niego radiostacji. Wysłanego do Zalesia po lampy kuriera Kazimiera Hantza wybuch powstania odciął od oddziału. Odnalazł się on później w....... Londynie. W czasie powstania pan Adam walczył w składzie "Oddziale Łączności WD 68" zabezpieczającego nasłuch dla dowództwa AK, Delegatury Rządu na Kraj oraz dowódcy powstania gen. Montera. W czasie powstania montował nadal sprzęt łączności. Nie rozstawał się także ze swoimi pudełkami; dwoma odbiornikami oraz radiostacją radziecką, na których słuchano komunikatów z Londynu oraz podsłuchiwano niemieckie sieci radiowe. Do końca powstania starał się naprawić swój nadajnik. Z braku części nie udało się tego dokonać. Po powstaniu w niewoli niemieckiej, najpierw w Łambinowicach, a następnie w Monachium. Po wyzwoleniu przez amerykanów trafił do 2 Korpusu Polskiego gen. Andersa. Służył w 2 batalionie łączności, a później w szkole łączności w Rzymie i Falkorze. W 1947 r. powrócił do Polski. Pracował w Polskim Radio. Na ul. Myśliwieckiej budował centralną rozgłośnię. Od 1958 r. w firmie INCO, zajmującej się wytwarzaniem m.in. płyt gramofonowych, przez 30 lat pełnił funkcję dyrektora technicznego. Od 1987 r. na emeryturze. . |
 |
 |
projekt: Szablonownia, adaptacja sp5jxk |